Bir günün içine ne çok şey sığdırıyoruz. Telefon görüşmeleri, yetişmesi gereken işler, ödenecek faturalar, cevap bekleyen mesajlar. Akşam olduğunda bitirdiklerimizi sayıyor, yarına kalanları düşünüyoruz. Sonra biri “Sen nasılsın?” diye soruyor. Gün boyu herkese cevap yetiştiren biz, bu kez ne söyleyeceğimizi bilemiyoruz.
“İyiyim, koşturuyoruz işte.”
Bu cümleyle geçiştirdiğimiz ne çok şey var.
Yorgunluğumuz, isteksizliğimiz, bir türlü adını koyamadığımız sıkıntımız… Bazen anlatmaya vaktimiz olmadığından, bazen de anlatmaya başlarsak nerede duracağımızı bilmediğimizden konuyu kapatıyoruz. Zaten birazdan telefon çalacak ve bir şey sorulacak, bir iş çıkacak, bir yere yetişmek gerekecek.
Kendimizle konuşmak yine başka bir güne kalacak. Kaçımız her şeyden uzaklaşıp 15-20 dakika kendimizle konuşuyoruz ya da kendimizi susturabiliyoruz?
Çocukken büyümeyi, kendi zamanımızın sahibi olmak sanırdık. İstediğimiz yere gidecek, istediğimiz saatte uyuyacak, kimseye hesap vermeden yaşayacaktık. Büyüdük. Şimdi bir arkadaşımızla buluşmak için takvimlere bakıyor, annemizi aramayı yolculuk arasına sıkıştırıyor, okumak istediğimiz kitabı başucunda haftalarca bekletiyoruz.
Kimse zorla elimizden almıyor o kitabı ama her akşam ondan önce yapılacak bir şey çıkıyor.
Hayatımızdaki pek çok kayıp böyle gerçekleşiyor zaten. Büyük bir gürültüyle, bir kapının çarpmasıyla değil; küçük ertelemelerle. Önce bir yürüyüşten vazgeçiyoruz. Sonra uzun bir sohbetten. Bir süre sonra eskiden severek yaptığımız şeyleri hatırlamak için bile düşünmemiz gerekiyor.
“Neydi benim hoşuma giden şeyler?”
Bu sorunun cevabı, insanın kendisine bu kadar uzak düşmemeli.
Elbette herkesin sorumlulukları var. Kirayı, borcunu, çocuğun ihtiyacını, işyerinin giderini düşünmeden yaşamak mümkün mü? Hayır. Akşam eve geldiğinde ertesi günün hesabını yapmak zorunda olan birine “Biraz da kendine vakit ayır” demek kolay dediğinizi duyar gibiyim. Bazen insanın kendine ayıracağı bir saat, bir başkasının rahatça harcadığı paradan daha kıymetlidir ve daha zor bulunur.
Bu yüzden yaşadığımız sıkışmışlığı yalnızca kişisel tercihlerle açıklayamayız. Geçinmenin giderek zorlaştığı bir hayatta, insanlar dinlenirken bile hesap yapıyor. Hafta sonu çalışmadığında kazanamayacağı parayı düşünen biri, o iki günün ne kadarını gerçekten dinlenerek geçirebilir?
Bir de bütün bunların üzerine, sürekli daha fazlasını yapmamız gerektiğini söyleyen bir dil yerleşti hayatımıza.
Daha erken kalk. Daha çok çalış. Kendini geliştir. Yeni bir beceri edin. Boş zamanını değerlendir.
Boş zamanın bile boş kalmasına razı değiliz artık. Sıkılmak bir suç sayılır hale geldi. Oysa yaratıcılık için ilk koşul sıkılmaktır.
Yürüyüşe çıkıyorsak adım sayıyoruz. Kitap okuyorsak kaç sayfa ilerlediğimize bakıyoruz. Tatilde dinlenirken güzel fotoğraf çıkarma telaşına düşüyoruz. Her şeyden bir sonuç, gösterilecek bir başarı bekliyoruz.
Oysa insan bazen bir bankta oturup önünden geçenlere bakmak ister. Hiçbir şey öğrenmeden, hiçbir yere ilerlemeden, o akşamı anlatacak güzel bir fotoğraf çekmeden, orada olduğunu birilerine ispat etmek istemeden…
Bunun için de kendini suçlu hissetmemeli.
Çünkü dinlenmeye ancak bütün işler bittiğinde hakkımız olduğunu düşünürsek, o hakka bir türlü sıra gelmez. İşler bitmez. Bir borç kapanır, başka bir masraf çıkar. Bir sorun çözülür, yenisi başlar. Hayatın tamamen düzene gireceği günü beklerken yıllar geçer. Mezarlıklar dünya telaşını bitirmek isteyen insanlarla dolu. Fakat biten tek şey; onların yaşam günleri oldu…
Sonra eski bir fotoğrafa bakarız. Yüzümüzün gençliğinden önce, o fotoğraftaki hevesimizi fark ederiz. Bir yerlere gitmek isteyen, bir şeyler denemeyi düşünen, henüz vazgeçmediği planları olan hâlimizi…
İnsanın içini bazen yaşlanmak kadar, neleri sessizce bıraktığını görmek de acıtır.
Belki bugün her şeyi değiştiremeyiz. Çalışma saatlerimizi azaltamayabilir, yükümüzü hemen hafifletemeyebiliriz ama kendimize verdiğimiz sözlerin hepsini de belirsiz bir geleceğe göndermek zorunda değiliz. Bir akşam telefonu biraz erken bırakabiliriz. Aklımızdaki insanı arayabiliriz. Başucunda bekleyen kitabı açabiliriz. Sırf hoşumuza gittiği için bir şey yapabiliriz ya da sıkılabiliriz. Sıkılabilmeliyiz.
Küçük görünür bunlar. Fakat insan kendi hayatına bazen böyle geri döner.
Bu akşam yapılacaklar listenize bir kez daha bakın. Eksik kalan işlerin arasında, uzun zamandır ihmal ettiğiniz kendinizi de görebilirsiniz.
Onu yine yarına bırakmayın.
